Auteur Michiel Janzen recenseerde Kolberg

Auteur Michiel Janzen recenseerde Kolberg

Michiel Janzen, de auteur van “Hitlers geheime Ardennencommando“, las mijn boek “Kolberg” en schreef de onderstaande bespreking:

Het nieuwste boek van Kevin Prenger gaat over Kolberg. Dat is de voormalige naam van de stad aan de Oostzee die tegenwoordig Kolobrzeg heet en in Polen ligt. Kolberg is ook de naam van de laatste grote nazifilm die tijdens WO2 werd uitgebracht. In zijn boek behandelt Kevin Prenger de opkomst en ondergang van deze stad die ooit het ‘Nice aan de Oostzee’ werd genoemd. In 1807 hielden de Pruisen het leger van Napoleon buiten de vestingwallen tegen. Deze strijd werd door Nazi-propagandaminister Joseph Goebbels aangegrepen om als film het Duitse volk tijdens haar strijd tegen het Rode Leger een hart onder de riem te steken. Kolberg was niet alleen de duurste film uit de Duitse geschiedenis, het werd ook de grootste flop.

Voor een geschiedenisfreak is dit boek een lekkernij. WO2 wordt praktisch altijd verteld vanuit het oogpunt van de overwinnaar, in ons geval het Brits/Amerikaans perspectief. Wat weten we nu precies van de strijd in het oosten? Ja, Stalingrad, Moskou, misschien de slag om Charkov (het waren er drie!) en de opstand van Warschau. Maar Kolberg deed bij mij geen belletje rinkelen. Dankzij Kevin, heb ik een levendig beeld gekregen van de stad die een symbolische waarde voor de nazi’s vertegenwoordigde.

Het boek is opgedeeld in vijf delen, die elke meerdere hoofdstukken hebben. Achtereenvolgens wordt een beeld geschetst van de onstaansgeschiedenis van de stad; hoe deze uitgroeide tot geliefd kuuroord; de totstandkoming van de film; de ondergang van Kolberg in maart 1945 en hoe de stad na de oorlog langzaam transformeerde tot haar huidige vorm. Kolberg verdiende haar plaats in de Duitse (lees: Pruisische) geschiedenis door het verzet tegen de Franse legers in 1807. Waar andere steden door de Fransen veroverd werden, lukte dit bij Kolberg niet. Dankzij de verdediging van Kolberg werden Gneisenau en Nettelbeck legendarische namen. Toen de nazi’s aan de macht kwamen werden oude helden weer in oude luister hersteld. Hitler noemde een van zijn slagschepen de ‘Gneisenau’ en Goebbels greep het verzet van de stad aan om er een ronkende publieksfilm van te maken. De aangewezen regisseur kreeg carte blanche om flink uit te pakken. En dat deed hij. Manschappen, figuranten, werklui, paarden en materiaal werden aan de oorlogsinspanning onttrokken. Het project liep daardoor flinke vertraging op en de film werd pas in januari 1945 uitgebracht. Tegen die tijd hadden de inwoners van Duitsland wel iets anders aan hun hoofd dan een plezierig avondje in de bioscoop. De film flopte volledig.

Kevin Prenger beschrijft stap voor stap hoe de stad uitgroeide van een schamel nederzetting tot een weldadig kuuroord. In maart 1945 hoopte de nazitop dat Kolberg net als in 1807 de strijd tegen de Bolsjewisten zou kunnen weerstaan. Het was ijdele hoop. Nadat de Russische stoomwals verder trok, bleef er een rokende puinhoop achter. Kevin laat de lezer deze strijd meebeleven. Hij heeft verslagen van oud-bewoners opgeduikeld en door hun relaas krijgen we een goed beeld hoe de verovering verliep. Hoewel vele vluchtelingen Kolberg per trein of schip konden verlaten, haalde de Sovjets ze later alsnog in. De overlevenden kwamen uiteindelijk terecht in wat later de DDR werd.

Kevin Prenger heeft werkelijk veel onderzoek verricht om dit verhaal naar boven te halen. Tot in detail weet hij gebeurtenissen te beschrijven. Zijn werkzaamheden bij TracesOfWar zullen hem hierbij goed van pas zijn gekomen. Dankzij zijn prettige schrijfstijl behoudt het verhaal vaart. Ik heb genoten van de achtergrondinformatie en levensbeschrijvingen. Hoe wreed de geschiedenis ook is, het maakt hem niet minder interessant. Toen de laatste Duitse bewoners in de loop van 1945 uit de vernielde stad verdwenen, werd ook een tijdperk afgesloten. Een periode uit de Duits geschiedenis die voor mij nagenoeg onbekend was. Ik heb genoten van dit boek. In drie dagen heb ik het uitgelezen. Kolberg is een prachtig verhaal.

Nieuw boek over Hitlers laatste propagandafilm en de gelijknamige Duitse stad

Nieuw boek over Hitlers laatste propagandafilm en de gelijknamige Duitse stad

In januari 2020 verscheen het zesde boek van Kevin Prenger, getiteld ‘Kolberg’. Het vertelt de geschiedenis van Hitlers laatste propagandafilm en de opkomst en ondergang van een Duitse stad.

30 januari 1945: de geallieerden hebben het Duitse Ardennenoffensief afgeslagen en bereiden zich voor op de Rijnoversteek. Het Rode Leger heeft de Wehrmacht verdreven uit Polen en is 70 kilometer verwijderd van Berlijn. In de door zware bombardementen geteisterde Duitse hoofdstad vindt de première plaats van Hitlers laatste propagandafilm.

‘Kolberg’ is de titel, vernoemd naar de Duitse kuurbadplaats in Pommeren die in 1807 vier maanden standhield toen ze werd belegerd door Napoleon. Standhouden, dat is de boodschap die propagandaminister Joseph Goebbels wil overbrengen op de kijker anno 1945. ‘Kolberg’ is op dat moment de duurste speelfilm ooit gemaakt in Duitsland. Duizenden medewerkers, figuranten en paarden werden tijdens de opnamen onttrokken aan de oorlogsinzet.

De stad Kolberg zelf wordt begin 1945 overstroomd door burgers uit Pruisen die op de vlucht zijn voor het oprukkende Rode Leger. Het zal niet lang duren voordat de stad opnieuw belegerd wordt. Anders dan in 1807 resulteert dit in de ondergang van de Duitse stad.

het boek is verkrijgbaar als paperback en als hardcover bij elke (online) boekhandel.

‘Kerstmis onder vuur’ alom positief beoordeeld

‘Kerstmis onder vuur’ alom positief beoordeeld

Recent verschenen verschillende recensies van mijn boek ‘Kerstmis onder vuur‘. Hieronder enkele fragmenten en verwijzingen naar deze besprekingen.

Wat Cees leest / Cees van Rhienen:

Deze lezer is de auteur uitermate dankbaar voor de samenstelling van dit menselijke en regelmatig zelfs onmenselijke verhaal waar, ondanks de onwenselijke situatie waar het in is gebeurd, zoveel waardevolle, aangrijpende en mooie scenes bijeen zijn gebracht.
‘Kerstmis onder vuur’ is een echte aanrader om te lezen, zowel voor oud als jong

Leesje.nl:

‘Kerstmis onder vuur’ biedt een schat aan informatie over Kerstmis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een boek wat veel inzicht geeft en dat je, door de persoonlijke verhalen, nog lang bij zal blijven.

J.K. Leest / Jan Koster:

‘Kerstmis onder vuur’ is een mooie aanvulling op het enorme aantal boeken dat over de Tweede Wereldoorlog is geschreven. Enerzijds komt dat door het specifieke van Kerstmis in oorlogstijd, anderzijds door de mooie mix van persoonlijke verhalen en het beschrijven van de grote lijnen van die verschrikkelijke periode in de geschiedenis. Het grote aantal bronverwijzingen en noten maken het tot een zeer compleet werk.

Over Boeken / Evelien de Nooijer:

Per oorlogsjaar geeft Prenger een bijna schematisch overzicht van wat er overal werd gegeten (als er tenminste eten was), wat er werd gezongen (het is opvallend hoe ver de secularisatie is doorgedrongen – iedereen kende toen bijna ‘Stille nacht’) en welke kadootjes er al dan niet onder de (vaak geïmproviseerde) kerstboom lagen. Natuurlijk zijn de individuele verhalen daaromheen het indrukwekkendst.

Vorig jaar verschenen ook al enkele recensies van dit boek. Hieronder een overizcht:

TracesOfWar.nl / John Smeets:

Kevin Prenger is er in geslaagd om met zijn boek ‘Kerstmis onder vuur’ een prima beeld te schetsen van de kerstdagen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vooral de vele persoonlijke verhalen van betrokkenen en de aandacht voor interessante details boeien van de eerste tot de laatste pagina. De verschillen, maar ook de overeenkomsten, tussen verschillende landen en hun regimes komen duidelijk tot uiting. Opvallend is ook dat de kerstgedachte op individueel niveau helemaal niet zo veel verschilde; of je nou Duitser was of Amerikaan. En dat is dan wellicht ook het wrangste van alles, omdat juist gedurende de kerstperiode, vooral in het laatste oorlogsjaar, gigantisch veel menselijk leed is aangericht.

NBD Biblion / René Dellemann:

‘Kerstmis onder vuur’ is een sprekende titel van een helder geschreven boekwerk propvol historische feiten en persoonlijke verhalen over hoe tijdens de Tweede Wereldoorlog Kerst werd beleefd. ‘Aan het front, thuis en in de kampen’ staat op de omslag bij een illustratie van een kerstman in legeruniform. De auteur laat burgers, soldaten en gevangenen aan het woord, overal ter wereld waar de oorlog woedt – in een schuilkelder in Berlijn, een metrostation in Londen, een concentratiekamp, aan boord van marineschepen, in Birma en Boedapest – en hij belicht hoe tussen 1939 en 1945 er toch Kerst gevierd wordt.

Oorlogsboekenreviews / Annabel Junge

Wat ‘Kerstmis onder vuur’ zo boeiend maakt, is, behalve de goede verteltrant, de brede opzet. De verhalen gaan over burgers, soldaten (vooral de Oostfrontsoldaten) en kampgevangenen. Ze zijn ontroerend, vervullen de lezer met ontzetting of zijn leerzaam. Een extra lading dankt dit boek aan de persoonlijke verhalen van Wolfhilde von König, dochter van een Wehrmachtssoldaat, en de doktersvrouw uit de Achterhoek die Prenger als een rode draad door het boek laat lopen.

Muizenest / Frans van den Muijsenberg

De verhalen hoe toen door de soldaten op het slagveld de kerstsfeer was, worden rijkelijk gelardeerd met anekdotes over hoe de stemming was bij de toenmalige wereldleiders en hoe onbekende personen aan beide kanten met de steeds slechter wordende situatie omgingen.

Surfing Ann’s Boeken Blog:

‘Kerstmis onder vuur’ van Kevin Prenger is een heel interessant boek dat laat zien hoe er kerst in de Tweede Wereldoorlog werd gevierd. Hoe men ondanks de oorlog toch probeerde om kerst te vieren met alles wat daarbij hoort.

Historiek.net / Enne Koops

Prengers informatieve boek staat boordevol interessante verhalen over hoe militairen kerst vierden aan het front, maar ook hoe in de concentratiekampen – al dan niet stiekem – kerstvieringen werden gehouden.

Verwacht: nieuw boek over de propagandafilm en Duitse stad Kolberg

Verwacht nieuw boek over de propagandafilm en Duitse stad Kolberg

In 2020 verschijnt het zesde boek van Kevin Prenger, getiteld ‘Kolberg’. Het gaat over Hitlers laatste propagandafilm en de opkomst en ondergang van de gelijknamige Duitse stad in het voormalige oosten van het Duitse Rijk.

30 januari 1945: de geallieerden hebben het Duitse Ardennenoffensief afgeslagen en bereiden zich voor op de Rijnoversteek. Het Rode Leger heeft de Wehrmacht verdreven uit Polen en is 70 kilometer verwijderd van Berlijn. In de door bombardementen zwaar geteisterde Duitse hoofdstad vindt de première plaats van Hitlers laatste propagandafilm.

‘Kolberg’ is de titel, vernoemd naar de Duitse kuurbadplaats in Pommeren die in 1807 vier maanden standhield toen ze werd belegerd door Napoleon. Standhouden, dat is de boodschap die propagandaminister Joseph Goebbels wil overbrengen op de kijker anno 1945. Het is op dat moment de duurste speelfilm ooit gemaakt in Duitsland. Duizenden medewerkers, figuranten en paarden werden tijdens de opnamen onttrokken aan de oorlogsinzet.

De stad Kolberg zelf wordt begin 1945 overstroomd door burgers uit Pruisen die op de vlucht zijn voor het oprukkende Rode Leger. Het zou niet lang duren voordat de stad opnieuw belegerd wordt. Anders dan in 1807 zou dit het einde van de Duitse stad inluiden.

Now available: ‘Christmas under Fire, 1944’

Now available: ‘Christmas under Fire, 1944’

How was Christmas celebrated and experienced during 1944, the last year of World War II? This question is answered in the newly published book Christmas under Fire, 1944, written by the Dutch WW2 expert Kevin Prenger.

Bastogne in Belgium, Christmas 1944. Plagued by biting cold and the nerve breaking sound of striking mortar bombs, American soldiers sang Christmas carols. They ate their meagre rations, yearning for well-laid Christmas dinner tables and fried turkey. On the Eastern front, German military assembled to listen to Christmas music on the radio, if they had a little respite from the bloody battle against the advancing Red Army. After having read the latest mail from Germany, they wiped away a tear or two, thinking of their families back home.

In liberated Paris as well as in other European cities, Christmas was celebrated, how limited the circumstances may have been sometimes. In the major cities in the western part of the Netherlands, occupied by the Germans, civilians scraped the very last bits of food together for a Christmas dinner that could not appease their hunger. POWs dispersed all over the world looked forward to Christmas parcels from home. Even in Nazi concentration camps, inmates found hope in Christmas, although their suffering continued inexorably.

“Christmas under fire” tells about the circumstances in which Christmas was celebrated in the last full year of World War II by military, civilians and camp inmates alike. In the midst of the violence of war, Christmas remained a hopeful beacon of western civilization.

ISBN: 9781087410616

Nieuw boek verschenen: Kerstmis onder vuur

Nieuw boek verschenen: Kerstmis onder vuur

In oktober verscheen het vijfde boek van Kevin Prenger, getiteld “Kerstmis onder vuur”. Het gaat over hoe de kerstdagen gevierd en beleefd werden tijdens de Tweede Wereldoorlog, aan het front, thuis en in de kampen. Het is het ideale cadeau voor de in geschiedenis geïnteresseerde lezer voor de feestdagen.

Stalingrad, kerst 1942. Geplaagd door snerpende kou en het zenuwslopende geluid van mortierinslagen zongen Duitse soldaten kerstliederen. Ze aten hun schamele rantsoenen, verlangend naar gedekte kersttafels en ovengebraad. Op Gualdalcanal in de Stille Oceaan aten Amerikaanse mariniers diezelfde kerst ingevlogen kalkoen, als ze respijt hadden van de bloedige strijd tegen fanatieke Japanners. Onder een heldere sterrenhemel pinkten ze tijdens de mis een traantje weg, denkend aan hun familie thuis.

Ook in schuttersputjes in de Ardennen en aan boord van marineschepen werd kerst gevierd, hoe erbarmelijk de omstandigheden ook waren. Datzelfde gold voor het thuisfront, waar vieringen noodgedwongen plaatsvonden in Berlijnse schuilkelders of Londense metrostations. Krijgsgevangenen keken uit naar kerstpakketten van thuis. Zelfs in naziconcentratiekampen putten gevangenen hoop uit het kerstfeest, al ging hun lijden onverbiddelijk door.

“Kerstmis onder vuur” vertelt over de omstandigheden waaronder tijdens de Tweede Wereldoorlog kerst werd gevierd, door militairen, burgers en kampgevangenen. Te midden van het oorlogsgeweld bleef Kerstmis een hoopvol baken van westerse beschaving.

Van het 350 pagina’s tellende boek is een versie met softcover (9789402174342) en met hardcover (9789402181098) verschenen. Het is bij elke (online) boekhandel verkrijgbaar of via onderstaande links.

Now available: ‘War Zone Zoo’

Now available: ‘War Zone Zoo’

The book ‘Oorlogszone Zoo’, written by Kevin Prenger, has been translated in English, titled ‘War Zone Zoo’. It tells the history of the Berlin Zoo during World War 2. The book is available at Amazon, as paper back or as e-book.

May 1945. The war in Europe has come to an end. Bombardments by the Allies and house-to-house combat between the German Wehrmacht and the Russian Red Army have turned the city into a pile of rubble. The impressive 19th century zoo next to Tiergarten Park has also suffered heavily from the violence of war. Many stray bombs came down on the premises.

During the battle of Berlin, the zoo turned into a battlefield as tanks and shells left their destructive traces. The premises of the zoo, once so well-attended, has deteriorated to a gruesome cratered landscape. Dead soldiers and carcasses of animals lie scattered everywhere. Les than 100 of the approximately 3,500 animals have survived.

‘War Zone Zoo’ tells the gripping tale of the Berlin Zoo, its employees and its animals in wartime. Its history and restoration also pass review. This is a story of how violence and dictatorship made the Berlin Zoo lose its innocence, but it is also a story of love for animals, human powers of survival and the rebirth of the historic and public icon the Berlin Zoo still is today.

De vergeten Holocaust

De vergeten Holocaust

Priester Desbois en zijn missie

Sinds 2004 reist de Franse priester Patrick Desbois met zijn team door Oekraïne om onderzoek te doen naar de uitroeiing van de Joden in dat land tijdens de Tweede Wereldoorlog, vanwege het gebrek aan aandacht in Oekraïne en daarbuiten ook wel de vergeten Holocaust genoemd. Het gezelschap bezoekt kleine plattelandsdorpjes en stelt daar aan de bejaarde boerenbevolking telkens dezelfde vraag: “Heeft u hier tijdens de oorlog gewoond?” Wanneer het antwoord bevestigend is, wordt aan de dorpelingen gevraagd of ze zich iets herinneren van wat er indertijd met de Joden uit hun woonplaats gebeurd is. Dan komen de meest gruwelijke herinneringen boven, waarover tientallen jaren lang gezwegen werd.

Patroonhulzen die op 15 april 2006 opgegraven zijn. Foto: Yahad-In unum

Twee dictaturen

Voor de Duitse aanval op de Sovjet-Unie op 22 juni 1941 stond Oekraïne onder Sovjetbewind. In de jaren 1932-1933 werd het land geteisterd door een hongersnood die het leven kostte aan miljoenen burgers. De oorzaak was de door Stalin opgedrongen collectivisering van de landbouw die uitmondde in enorme voedseltekorten. Andere Oekraïners werden gedurende de jaren ’30 slachtoffer van Stalins Grote Terreur, waarbij vaak volkomen onschuldige mensen geëxecuteerd werden of gedeporteerd naar werkkampen in Siberië, omdat ze vals beschuldigd werden van anticommunistische sympathieën, verraad of sabotage. Het wekt dan ook geen verbazing dat na zoveel ellende veel bewoners van Oekraïne de in 1941 binnenvallende Duitse troepen een warm welkom heetten. Ze voelden het als een bevrijding van de Sovjetterreur en hoopten op een onafhankelijk Oekraïne, maar dat was ver van de werkelijkheid. De ene dictatuur verving de ander en aan de terreur en onderdrukking kwam geen eind.

Read more

Verborgen bewijzen van de Holocaust

Verborgen bewijzen van de Holocaust
Archeologisch onderzoek naar de nazi-vernietigingskampen

De toekomst van Holocaustonderzoek, zo noemt de Israëlische archeoloog Yoram Haimi de opgravingen op het terrein van het voormalige Duitse vernietigingskamp Sobibor in Polen. Hij en zijn collega’s proberen de exacte locatie van de gaskamers vast te stellen en de precieze indeling van het kamp in kaart te brengen. Persoonlijke bezittingen van slachtoffers, zoals sieraden, sigarettenkokers en muntjes, worden opgegraven en gedocumenteerd. Archeologisch onderzoek naar vernietigingskampen heeft de afgelopen jaren ook op andere locaties in Polen plaatsgevonden, bijvoorbeeld in Treblinka. De resultaten vormen belangrijk aanvullend bewijs, want tot dusver was de kennis van deze kampen hoofdzakelijk gebaseerd op getuigenissen van daders en overlevenden, die nogal eens op details van elkaar afwijken.

Archeologische opgravingen in Sobibor in 2011. Foto: Wojcieh Mazurek

Sporen uitgewist

Wie na de oorlog zocht naar overblijfselen van de vernietigingskampen Chelmno, Belzec, Sobibor of Treblinka trof slechts verlaten terreinen of vredige natuur aan. Anders dan in Auschwitz of  Majdanek, waar het Rode Leger bij de bevrijding onder meer intacte barakken, restanten van de crematoria en overlevende gevangenen aantrof, resteerden er na de oorlog geen bovengrondse restanten van de overige vier bovengenoemde vernietigingskampen. De nazi’s hadden zorgvuldig alle aan het oppervlak zichtbare sporen van hun misdaden uitgewist. Dat ze in deze kampen bij elkaar naar schatting meer dan 1 miljoen Joodse mensen omgebracht hadden, moest voor altijd voor de wereld verborgen blijven.

Read more